Mātauranga IB PYPMahere Ako
He aha te hiranga o te whakamahere ako?
I tēnei ao, he maha ngā ākonga e pōhēhē ana ina tae ki te whiriwhiri i tētahi whare wānanga me ā rātou mahere mahi ā muri ake nei, tae noa ki te wā ka hē te huarahi i whiriwhiria ai e rātou, ka whiriwhiria noatia he kura hei haere mā rātou, ka arahi i a rātou ki te maha o ngā huarahi rerekē. Inaa, me whakamahere ngā ākonga i mua i te tono ki ngā whare wānanga nā te mea ka āwhina i a rātou ki te whakamārama i ā rātou whāinga mahi, ngā hiahia, me ngā mahere mō te wā roa. Mā te hanga i tētahi mahere pai mō te mātauranga tonu, ka taea e ngā ākonga te whiriwhiri i ngā whare wānanga me ngā kaupapa matua e tika ana mō rātou, te whakanui ake i ō rātou tūponotanga kia whakaaetia, me te whakamahere hoki i ā rātou ara mātauranga me ngā ara mahi, me te whakatakoto i tētahi turanga pakari mō te mahi ā muri ake nei me te tipu whaiaro. Ka āwhina tēnei ki te whakanui ake i te tūponotanga o te angitu, te whakaiti i te koretake, me te hoatu i te māia ki ngā ākonga ki te aro atu ki ngā wero ā muri ake nei.
Tau 9, Tau 3
01
Ngā kaupapa mātauranga:
Te whakapakari i te turanga o te kaupapa ako:
Arotahi ki te whakatū i tētahi turanga mātauranga pakari. Ka rukuhia e ngā ākonga ngā kaupapa matua pēnei i te pāngarau, te toi, te reo, me ētahi atu, kia mōhio ai rātou kei a rātou ngā pūkenga mātauranga e tika ana.
Ngā pūkenga ako takitahi:
Whakawhanakehia ngā pūkenga ako takitahi a ngā ākonga, tae atu ki te whakaaroaro arohaehae, te whakahaere wā, te pānui, me ngā pūkenga rangahau. Te whakatau i ngā whakaritenga mātauranga uaua ake ā muri ake nei.
02
Toi me te Hoahoa:
Te whakatipu auahatanga:
Whakatipu i te auahatanga me te whakaaro pohewa o ngā ākonga. Mārama ki ngā ariā me ngā tikanga matua o te toi. Tūhuratia ngā momo pāpāho me ngā rauemi toi, whakamātauria ngā momo momo momo toi, me te whakawhanake i ō rātou auahatanga. Akohia ngā mātauranga taketake o te toi, tae atu ki te peita, te tuhi, te ariā tae, te hītori toi, me ngā tikanga toi.
Te māramatanga ataahua:
Mā te ako i ngā mahi toi me ngā momo kāhua rerekē, ka whakawhanakehia e ngā ākonga te mōhiotanga ki te ataahua, ka ako ki te maioha me te aromatawai i ngā mahi toi. Āwhina i ngā ākonga kia noho hei hunga mātakitaki toi me ngā kaihanga toi matatau ake.
03
Mātauranga atu anō:
Tautoko mātauranga:
Ka whiwhi ngā ākonga i te tautoko mātauranga, tae atu ki te ako me ngā rauemi ako tāpiri, kia mōhio ai rātou kei te whakatūria he turanga mātauranga pakari i te tau tuatahi o te IGCSE.
Ngā mahi a te karapu:
Ko ngā ākonga e tīmata ana ki te whakauru atu ki te uniana ākonga e kiia ana he kaiārahi, he āpiha rānei, ā, ka taea hoki e rātou te whakarite i ā rātou ake karapu me ngā rōpū, hei āwhina i a rātou ki te kohikohi wheako me te whakaatu i ngā pūkenga ārahi me te whakarite.
Tau 10, Tau 1
01
Ngā kaupapa mātauranga:
Te mōhiotanga hohonu ki te kaupapa:
I te tau tuarua o te IGCSE, ka tīmata ngā ākonga ki te ruku hohonu ki ngā akoranga katoa e hiahiatia ana. Ka hanga e rātou he turanga mō te tau tuatahi, ā, ka whakawhānui ake i ō rātou mōhiotanga kaupapa. Ka whiwhi rātou i ngā aratohu mō ētahi atu whakamātautau, kaupapa, me ngā whakamātautau.
Rangahau motuhake:
Ka whai wāhi ngā ākonga ki ngā kaupapa rangahau takitahi hei whakawhanake i ō rātou pūkenga rangahau me te tuhituhi. Mā tēnei ka āwhina i a rātou ki te whakarite mō ngā akoranga mātauranga taumata teitei ake.
02
Toi me te Hoahoa:
Te whakatipu auahatanga:
Ka huri haere ngā ākonga ki te ako i ngā huarahi ngaio e ono: te hoahoa ahua, te hoahoa 3D, te whakawhitiwhiti tirohanga, ngā kēmu pakiwaituhi, te whakaahua kiriata, me te whakahaere ahua. Kia mārama ake ki ngā momo mara toi rerekē, kia kitea ai ngā huarahi ngaio e hangai ana ki ō rātou hiahia me ō rātou pūkenga.
Te whakatipu pūkenga ngaio:
Ka whakawhanakehia e ngā ākonga ngā pūkenga matua e hiahiatia ana mō ia ahunga ngaio. Kei roto pea i tēnei ko te tapahi, te hanga papanga, te tuhi hoahoa, te hanga tauira, te hanga pakiwaituhi, ngā pūkenga whakaahua, me ngā ariā whakawhitiwhiti ahua.
03
Mātauranga atu anō:
Te Tūhuratanga Mahi:
Ka tīmata hoki te kura ki te ārahi i ngā ākonga ki te tūhura mahi, kia mārama ai rātou ki ngā whare wānanga me ngā kōwhiringa mahi hei āwhina i a rātou ki te whakarite mahere mō ngā akoranga ā muri ake nei.
Ratonga Tūao me te Whakawhanake Pūkenga:
Ka whai wāhi ngā ākonga ki ngā kaupapa mahi tūao ā-hapori hei whakaatu i tō rātou māramatanga ki te kawenga pāpori. I taua wā anō, ka whakaatu hoki rātou i ō rātou pūkenga i roto i ngā mahi hākinakina me ngā mahi toi.
Tau 11, Tau 2
01
Ngā kaupapa mātauranga:
Te whakapakari i te turanga o te kaupapa ako:
Ka whakatūria e ngā ākonga he turanga pakari mō ngā kaupapa matua e toru o te Taumata A. Ka ruku hohonu rātou ki ngā kaupapa matua, ā, ka kohikohi i ngā mātauranga me ngā māramatanga nui. Ka whakawhānui ake i te whakaaro mā te rangahau hōhonu.
Ngā pūkenga ako takitahi:
Ka akiaki mātou i ngā ākonga kia whakawhanake i ngā pūkenga ako takitahi i tō rātou tau tuatahi, tae atu ki te kaha ki te pānui takitahi, ki te whakaoti rapanga, ki te whakahaere whakamātautau, me te whakahaere kaupapa. Mā tēnei ka āwhina i a rātou ki te whakatutuki pai ake i ngā whakaritenga mātauranga taumata teitei.
02
Toi me te Hoahoa:
Kōwhiringa aronga ngaio:
I te Tau 11, ka whiriwhiria e ngā ākonga tētahi o ngā huarahi matua, tae atu ki te hoahoa ahua, te hoahoa 3D, te whakawhitiwhiti tirohanga, ngā kēmu pakiwaituhi, te whakaahua kiriata, me te whakahaere ahua. Ka tīmata rātou ki te ruku hohonu ki ngā kaupapa matua o te whare wānanga me ngā huarahi mahi i roto i te huarahi i whiriwhiria e rātou.
Te kohikohinga auaha:
Ka haere tonu ngā ākonga ki te kohikohi i ngā wheako auaha, ā, ka whakamahi i ō rātou mātauranga ngaio me ngā pūkenga mā roto i tētahi raupapa kaupapa me ngā mahi. Ka whakamahia e ētahi kaupapa ngā kaupapa ā-rōpū hei whakawhanake i te mahi tahi me ngā pūkenga whakawhitiwhiti kōrero.
03
Mātauranga atu anō:
Te whakarite mō te tono ki te whare wānanga:
Mā te kura ngā ākonga e ārahi ki te tīmata ki te whakarite mō ngā tono whare wānanga, tae atu ki te tuhi i ngā tauākī whaiaro me te rangahau i ngā kōwhiringa whare wānanga. Ka tīmata ngā ākonga ki te hanga i ā rātou ake rauemi tono whare wānanga.
Ngā Whakataetae Whakawhitiwhiti me ngā Whakataetae Matauranga ki tāwāhi:
Ka whai wāhi ngā ākonga ki ngā akoranga kura raumati i ngā whare wānanga o tāwāhi hei whakaatu i ō rātou pūkenga mātauranga me te urutau. I taua wā anō, ka whai wāhi atu rātou ki ngā whakataetae pāngarau, pūtaiao, me ētahi atu mara hei whiwhi honore me ngā tohu.
Tau Tuatoru (Tau 12)
01
Ngā kaupapa mātauranga:
Te whakapakari i te turanga o te kaupapa ako:
Ka whakatūria e ngā ākonga he turanga pakari mō ngā kaupapa matua e toru o te Taumata A. Ka ruku hohonu rātou ki ngā kaupapa matua, ā, ka kohikohi i ngā mātauranga me ngā māramatanga nui. Ka whakawhānui ake i te whakaaro mā te rangahau hōhonu.
Ngā pūkenga ako takitahi:
Ka akiaki mātou i ngā ākonga kia whakawhanake i ngā pūkenga ako takitahi i tō rātou tau tuatahi, tae atu ki te kaha ki te pānui takitahi, ki te whakaoti rapanga, ki te whakahaere whakamātautau, me te whakahaere kaupapa. Mā tēnei ka āwhina i a rātou ki te whakatutuki pai ake i ngā whakaritenga mātauranga taumata teitei.
02
Toi me te Hoahoa:
Kōwhiringa aronga ngaio:
I te Tau 11, ka whiriwhiria e ngā ākonga tētahi o ngā huarahi matua, tae atu ki te hoahoa ahua, te hoahoa 3D, te whakawhitiwhiti tirohanga, ngā kēmu pakiwaituhi, te whakaahua kiriata, me te whakahaere ahua. Ka tīmata rātou ki te ruku hohonu ki ngā kaupapa matua o te whare wānanga me ngā huarahi mahi i roto i te huarahi i whiriwhiria e rātou.
Te kohikohinga auaha:
Ka haere tonu ngā ākonga ki te kohikohi i ngā wheako auaha, ā, ka whakamahi i ō rātou mātauranga ngaio me ngā pūkenga mā roto i tētahi raupapa kaupapa me ngā mahi. Ka whakamahia e ētahi kaupapa ngā kaupapa ā-rōpū hei whakawhanake i te mahi tahi me ngā pūkenga whakawhitiwhiti kōrero.
03
Mātauranga atu anō:
Ngā rauemi tono me te putea mahi:
Ka āwhina te kura i ngā ākonga ki te whakaoti i ngā rauemi tono whare wānanga, ki te whakarato aratohu mō te kōwhiringa whare wānanga, me te whakarite mō ngā uiuinga, tae atu ki te whakatikatika i ngā tauākī whaiaro, te whakaoti i ngā tukanga tono, me te whakarite i ngā kōpaki mahi. I te wāhanga tuarua o te tau, ka whakarato te kura i ngā ratonga pēnei i te wāhi noho whare wānanga, te tiki me te tuku rēhita mō ngā ākonga.
Ngā wheako rangahau me te mahi tauira:
Ka whai wāhi ngā ākonga ki ngā kaupapa rangahau i roto i te pūtaiao, te hangarau, me ētahi atu mara hei whakarei ake i ō rātou pūkenga rangahau, me te kohikohi hoki i ngā wheako mahi tauira i roto i te umanga auaha.