Leave Your Message
Iindidi zeendaba
Iindaba Eziphambili

I-CIS Secondary | Ukusuka kwiinxalenye ukuya kwiNdalo iphela: Uphando lokwenyani kwiVeki yeSayensi

2026-06-01
I-GIF yesikolo 1110

Ukuba isayensi ingaphezulu nje kweempendulo kwincwadi yesifundo, kodwa iyindlela yokuqonda ihlabathi, abafundi banokuyenza njani ngokwenene loo nto?


Kule veki, iSikolo samaBanga aPhakamileyo seCIS sibhiyozele iVeki yeSayensi.Abafundi bathathe inxaxheba kwiiseshoni zasekuseni zemihla ngemihla ezinomxholo wesayensi, behlola izihloko ezahlukeneyo nemibuzo yesayensi. Abafundi beBanga lesi-7 ukuya kwelesi-9 baye benza uphando oluthe kratya ngokwenza iimvavanyo, uphando, nokubonisa iziphumo zabo. Ukususela kuphando lweklasi ukuya kwimiboniso kawonke-wonke, banamava ohambo olupheleleyo lokuqonda nokunxibelelana ngesayensi.


Nangona abafundi beBanga le-10 nele-11 babephakathi kwixesha labo loviwo, baqhubeka bethetha ngesayensi ngengxoxo zemihla ngemihla ngezihloko zesayensi.Ikhokelwa zizihloko zophando, uvavanyo, uphando, kunye nokubonisa, iVeki yeSayensi ikhuthaze abafundi ukuba bafunde ngokujonga, ukuziqhelanisa, kunye nonxibelelwano olunentsingiselo.


Isihloko Esitsha Sesayensi Yonke Imihla,

Ukuqala Ntsasa Nganye

ngomdla wokwazi


Kuyo yonke iveki, abafundi baqala usuku ngalunye ngeseshoni yasekuseni egxile kwisayensi, behlola umxholo wesayensi owahlukileyo.


  • Usuku 1: Isayensi yokulinganisela

Abafundi bahlolisise imigaqo yesayensi engasemva kokulinganisela ngelensi yefiziksi.

  • Usuku 2: Iiathomu kunye nomzimba womntu

Ngokuqikelela nokubala inani leeathom emzimbeni womntu, abafundi badibanisa ihlabathi leemicroscope nabo.

  • Usuku 3 Uphando lweNgxaki yeNtliziyo

Abafundi barekhode utshintsho kwisantya sentliziyo ngaphambi nasemva kokuzilolonga, besebenzisa idatha ukujonga indlela umzimba osabela ngayo kwimisebenzi.

  • Usuku 4: Ukuhlola Ubungakanani Bendalo Iphela

Ukususela kumasuntswana amancinci ukuya kwindalo iphela enkulu, abafundi bahlolisise iingcamango zobukhulu kunye nobukhulu bezinto ngokwembono entsha.


Uphando lweNqanaba leBanga,

Ukufumanisa iSayensi e

YahlukileAmanqanaba okufunda


1

G7:

Ukusuka kwiiseli ukuya kuvavanyo lwe-pH

Abafundi be-G7 baphonononge izihloko kwisayensi yobomi kunye nekhemistri yokwazisa, baguqula ukufunda kwigumbi lokufundela, ukuqwalaselwa kwelebhu, kunye nokusetyenziswa kwezinto zokwenyani zibe yimiboniso yesayensi enomdla.

  • Uphando lweeSeli

    Abafundi beKlasi 7.1 bahlolisise iiseli zezityalo, izilwanyana kunye neebhaktiriya, bethelekisa izakhiwo zazo kwaye behlola indima ebonakalayo yeentsholongwane ngokwenza iyogathi.

  • Uvavanyo lwe-pH

    Abafundi beKlasi 7.2 baphande nge-asidi kunye ne-alkalinity yezinto ezahlukeneyo ngokuvavanya i-pH, ukurekhoda izinto abazibonileyo kunye nokubonisa iziphumo zabo.




2

G8:

Ukudibanisa iSayensi kunye

Ubomi Bemihla Ngemihla Ngokutya

Abafundi be-G8 bandise uphando lwabo lwesayensi kwihlabathi lokutya nesondlo, besebenzisa iimvavanyo ukuqonda indlela izinto zokutya ezichaphazela ngayo impilo yabantu.

  • Uvavanyo lweeProteni

    Abafundi bavavanya ukutya ukuze babone ukuba kukho iproteni na baze bahlola indima yayo ekukhuleni nasekulungiseni izicwili.

  • Uvavanyo lwesitatshi nge-Iodine
    Besebenzisa isisombululo se-iodine, abafundi bachonge isitatshi ngokutshintsha kombala baza bafunda ngee-carbohydrates njengomthombo wamandla.

  • Uvavanyo lwamafutha
    Abafundi bafumanise amafutha ekutyeni okwahlukeneyo baza bahlola indima yawo ekugcinweni kwamandla kunye nokusebenza komzimba.

  • Izakhamzimba ezinkulu
    Abafundi bahlolisise imithombo, imisebenzi, kunye namaxabiso amandla eecarbohydrate, iiproteni kunye namafutha.


3

G9:

Ukucinga Njengezazinzulu

Xa kuthelekiswa novavanyo lokuqala olwenziwe kumabanga angaphambili, abafundi beBanga lesi-9 babandakanyeka kuphando olunzulu lwesayensi. Besebenza kwizihloko ezahlukeneyo, benze uphando baza baveza inkqubo yabo yophando kunye neziphumo ngokusebenzisa iibhodi zokubonisa zesayensi.

  • Utshintsho kwiMeko yoBusi

    Abafundi baphande indlela ubusi obutshintsha ngayo phantsi kweemeko ezahlukeneyo baza bahlola ubudlelwane phakathi kobushushu kunye nokwakheka kwekristale.

  • Indlela Ukuhamba Komoya Okuyichaphazela Ngayo Ukuphuma Komoya

    Abafundi bahlolisise indlela ukuhamba komoya okuchaphazela ngayo ukufuma kwaye baqwalasela indlela iimeko zendalo ezichaphazela ngayo iziphumo zovavanyo.

  • Indawo Yomphezulu kunye neNqanaba Lokuphuma Komoya

    Abafundi baphande indlela indawo engaphezulu echaphazela ngayo isantya sokuphuma komphunga, nto leyo ebanceda baqonde izinto ezibalulekileyo ezibangela izinto zendalo zemihla ngemihla.



Umboniso weSayensi yeSibini:

Ukwenza Ukufunda Kubonakale

UMboniso weSayensi weSibini ngoLwesihlanu usebenze njengeyona nto iphambili kwiVeki yeSayensi.

Iibhodi zokubonisa iSayensi yabafundi


Abafundi benze iibhodi zokubonisa ngokusekelwe kwizihloko abazikhethileyo baza babelane ngophando lwabo, iinkqubo zovavanyo, kunye nezinto abazifumeneyo nootitshala kunye noontanga babo.

G7


G8

G9


Ukongeza ekuboniseni umsebenzi wabo, abafundi baphendule imibuzo evela kubatyeleli. Le nkqubo yabakhuthaza ukuba bangapheleli nje ekugqibeni uphando lwesayensi kodwa bathethe ngokuzithemba ngokuqonda kwabo.


Kubafundi, uMboniso weSayensi wawungaphezulu nje kokubonisa ukufunda. Yayilithuba lokuphuhlisa uluhlu olubanzi lwezakhono, kuquka ukucinga ngesayensi, unxibelelwano lwesiNgesi, ulungelelwaniso olunengqiqo, ukusebenzisana kunye, kunye nokuthetha esidlangalaleni.



Ukwakha iSayensi entsha

Ukucinga Ngophando

Ixabiso leVeki yeSayensi yeSibini alikho kuphela kwinani leemvavanyo ezigqityiweyo okanye iiprojekthi eziboniswayo, kodwa nakwindlela abafundi abafunda ngayo ukucinga ngemibuzo nemingeni yehlabathi lokwenyani.


Sikumema ngokufudumeleyo ukuba undwendwele iSikolo samaBanga aPhakamileyo seCIS ngexesha loSuku lwethu oluVulekileyo oluzayokwaye ube namava obuqu ngendlela abafundi abaphuhlisa ngayo izakhono zemfundo ezilungele ikamva kunye nembono yehlabathi jikelele ngokuphanda, ukuvelisa izinto ezintsha, nokufunda ngokuziqhelanisa kwindawo yamazwe ngamazwe.