Ukugqwesa Kwezemfundo | Intetho ye-TED Ed yoMfundi we-CIS: Ukucamngca kunye nokubonakalisa umbono weHlabathi

Kwi-CIS, sizimisele ekukhuliseni uphuhliso olupheleleyo nolunzulu lwabafundi bethu. Kule mihla yokuxinana kolwazi, ukubonakalisa okusebenzayo akuseyonto nje yesakhono solwimi - kubonakalisa ngamandla isakhiwo sokucinga somntu, ukugweba ixabiso, kunye nokuqonda iimvakalelo.
Ndicinga ngale nto, kwiinyanga ezintathu ezidlulileyo phantsi kolwalathiso lukaNksz Peggy, sazisa ngokusesikweni inkqubo yeeNtetho zaBafundi ze-TED-Ed — iphulo lemfundo yehlabathi eliqhutywa yi-TEDEli qonga linika abafundi besikolo samabanga aphakathi seCIS ithuba lobungcali nelinzima engqondweni lokufumana ilizwi labo, balole iimbono zabo, kwaye baqhagamshelane nehlabathi ngokuthetha esidlangalaleni ngendlela yokwenyani.

Ngoba
Iintetho zabafundi be-TED-Ed?
I-TED-Ed Student Talks liphulo lemfundo lehlabathi lonke elivela kwi-TED elenzelwe abafundi abaneminyaka eyi-6 ukuya kweli-18. Phantsi kolwalathiso lootitshala, abafundi baxhaswa ngenkqubo epheleleyo yokuphuhlisa izimvo zabo - ukusuka ekuphuculeni iimbono zabo ukuya ekuzidluliseleni phambi kwabaphulaphuli.
Le nkqubo igxile kwiimodyuli ezili-13 ezicwangcisiweyo kwaye idla ngokuthatha iiyure ezili-10 ukuya kwezingama-20 ukugqiba, igqibezele ngentetho efana ne-TED.
Igunyaziswe yi-TED-Ed, i-CIS iyazingca ngokuzisa le nkqubo kwikhampasi yethu — ukunika abafundi amandla okukhula ngokupheleleyo kwiindawo ezifana nokucinga nzulu ngesiNgesi, unxibelelwano olucwangcisiweyo, ukuzazi, kunye nefuthe loluntu.
Le nkqubo yokufunda esekelwe kwiprojekthi ihambelana ngokusondeleyo nekharityhulam ekhoyo yase-Alberta kwi-CIS. Ngaphandle kokuphucula izakhono zonxibelelwano lwesiNgesi, kufeza injongo enkulu:
● Ukukhuthaza abafundi ukuba bacinge ngokuzimeleyo baze baveze izimvo zabo
● Ukubakhokela ukuba basebenzise amava abo kwaye baphuhlise uvelwano phakathi kwabantu;
● Ukuqinisa ubuchule babo bokuvakalisa izihloko ezinzima kubaphulaphuli abaphilayo;
● ukufunda iqonga eliyinyani nelinzima elikhuthaza ukukhula kunye nenkuthazo.
Kwiinyanga ezintathu ezidlulileyo, le nkqubo ikhokelwa nguNksz Peggy, owakhokela abafundi ngophando olucwangcisiweyo lwezakhiwo zeTED Talk, babaqeqeshele ukulinganisela ulwimi kunye nokuhambisa intetho ngaphandle kokuthetha, kwaye baququzelela iindlela ezininzi zokuphucula iskripthi kunye nempendulo yontanga.
Ngale nkqubo, abafundi abane baphumelele ekuphuhliseni nasekunikezeni iintetho zabo ezipheleleyo ezifana neze-TED eqongeni.

Bathetha neHlabathi
— kwaye Bazifumene
Ibanga lesi-6 | UPhilip
Ulwimi lobuhlobo
UFilipp, ongowaseRashiya, wajongana nomngeni womqobo wolwimi kunyaka wakhe wokuqala kwiCIS. Ekuqaleni, wayexhomekeke ekuthetheni isiRashiya nomnye umfundi owayethetha ulwimi lwakhe lwenkobe. Kodwa xa loo mhlobo wamkayo, waphoqeleka ukuba “amqhawule umguquleli” aze ajongane nehlabathi elithetha isiNgesi eyedwa.

Ibanga lesi-6 | UPhilip
Ngethamsanqa, uFilipp wadibana nabanye abafundi ababini awayefunda nabo ababenomdla ofanayo naye kumdlalo ofanayo. Umdla wabo ofanayo waba yibhulorho — nangona ulwimi, intsebenziswano, ukuhleka, kunye neengxabano zaziza ngokwemvelo.
“Ubuhlobo abudingi lwimi lugqibeleleyo,” watsho. “Bufuna izinto ozithandayo kunye.”
Ekugqibeleni, akazange aphumelele nje kuphela kwisiNgesi, kodwa wakwazi nokuphelisa imida yakhe waza waqalisa ukwamkela ngokwenene uluntu oluhlukeneyo noluquka wonke umntu lweCIS.
Ibali lakhe libonisa uhambo lokuziqhelanisa neenkcubeko ezahlukeneyo - kunye nomzekelo onamandla wokufunda ulwimi ukusuka ekufakeni ulwazi olungasebenziyo ukuya ekubonakaliseni okusebenzayo.
Ibanga lesi-6 | JT
UJT wavula intetho yakhe ngamava akhe amangalisayo: umhlobo wakhe omthembileyo wayesasaze amarhe ngasese — emtyhola ngokuxhaphaza abanye.
Kodwa uJT wayengumntu onokuthi “uxolo” kwincukuthu ayinyathele ngengozi.

Ibanga lesi-6 | JT
Akazange acinge kakhulu ngomsindo. Endaweni yoko, wajika waya kwimibuzo enzulu: Kutheni ukungcatshwa kusenzakalisa kangaka? Kutheni ngamanye amaxesha sihlala sibathemba abo basilimazayo?
"Abahlobo bokwenene ngabo bahlala xa wonke umntu ehamba." Ecaphula uphando lwezengqondo, uphonononge oko kuthethwa bubuhlobo bokwenene—kungekhona ngokuba ngubani okhoyo xa ubomi bulula, kodwa ngokuba ngubani ohlala ephila ngamaxesha anzima.
Yayiyindlela entle yokucinga ngokuthembana, ukuphoxeka, kunye nemida yeemvakalelo—kunye nomzamo onesibindi womfundi wesikolo samabanga aphakathi wokuthetha ngokusuka entliziyweni.
Ibanga lesi-6 | uCheney
UCheney waqala ngokungaqondani kobuntwana bakhe: ephenjelelwa ziingxelo zeendaba, wayekhe wakholelwa ukuba ilizwe elithile liyingozi—de uyise amthathe amse apho ngokwakhe. Ngokufumana amava akhe, waqonda indlela ihlabathi lolwazi elinokuqhekeka ngayo, kunye nokubaluleka kokuzifunela inyaniso.

Ibanga lesi-6 | uCheney
"Ifowuni yam indibonisa ihlabathi elinye. Ifowuni yakho ikubonisa elinye. Kodwa akukho nanye kwezi zisibonisa inyaniso epheleleyo."
Esebenzisa imizekelo efana neevidiyo zobuxoki kunye nomxholo owenziwe yi-AI, uCheney ucebise "imithetho emithathu yokufuna inyaniso": Ngubani ozuzayo? Ngaba ujonge imithombo emininzi? Ngaba kufanelekile ukwabelana ngoko nangoko? Intetho yakhe ibonakalise ukucinga okunzulu, kwaye igxininise ukuzinikela kwesikolo sethu ekufundeni ngeendaba nasekufundeni okusekelwe kuphando.
Ibanga lesi-7 | Efron
Intetho ka-Efron yaqala ngokuhleka. Ngokuhlekisa okuzithobayo, uchaze “iziganeko zemimangaliso” ezininzi ezenzeka ngomzuzu wokugqibela—waza wajika waya kumbuzo obalulekileyo:"Kutheni sisoyika kangaka ukuqala?"

Ibanga lesi-7 | Efron
Wachaza ukulibazisa njengoloyiko lokungaphumeleli, waza wabelana “ngamaqhinga” akhe amathathu: indlela yokubala i-chess, uqeqesho lokuzicebisa, kunye nendlela yokuqalisa umdlalo ngemizuzu emibini.
Nangona zibonakala zilula, la maqhinga abonisa ukuqonda kwakhe okunzulu ngokuzilawula kunye nokoyisa ukuxhathisa kwangaphakathi. Intetho yakhe sisenzo esinyanisekileyo, esihlekisayo, nesinika amandla sokuzihlolisisa.
Ingongoma yemfundo
kukunika ukukhula ulwalathiso
kunye nokubonakalisa indawo yokuchuma.
Kwi-CIS, besisoloko sijonga ubuchule bokuzibonakalisa njengentsika ebalulekileyo yophuhliso lwezemfundo. Inkqubo yeeNtetho zaBafundi ze-TED-Ed yindlela yokubonakalisa inkolelo yethu ekugqweseni kwezemfundo okuqhuba ukukhula komntu ngamnye.
Ayisiyonto yokuthetha esidlangalaleni nje kuphela — yindibaniselwano enamandla yezifundo ezahlukeneyo:
-
Uphuhliso loLwimi:Izakhono zokuthetha isiNgesi, ukubhala okucwangcisiweyo, ukucaca kwelizwi kunye nethoni
-
Ukucinga ngokugxekayo:Ukwakhiwa kwengxoxo, ukuqokelelwa komxholo, iindlela zokucenga
-
Ukukhula ngokweemvakalelo:Ukujongana nekhamera, ukulawula uvalo, ukwamkela impendulo
-
Ukwazisa ngeNkcubeko:Ukudibanisa amava obuqu kunye nemiba ebanzi yoluntu
-
Ubunkokeli kunye nokuzithemba:Ukwakha intetho ukususela ekuqaleni nokuyinikela ngokuzimela eqongeni
Njengomboniso wokuqala osemthethweni ukusukela oko iCIS yafumana imvume kwi-TED-Ed, ezi ntetho zine zabafundi ziqala nje. Kunyaka wezifundo ozayo, siza kuqhubeka nokwandisa le nkqubo kwaye sikhuthaze abafundi abaninzi ukuba bathathe inxaxheba.

Ekupheleni kweentetho zabo, abafundi banikwe izatifikethi ezisemthethweni ze-TED-Ed.
Sikholelwa ukuba ukubonakalisa imbonakalo akuyonto ibalulekileyo — sisakhono esisisiseko sazo zonke iinkokeli ezizayo.
Ukubeka abafundi eqongeni akubhekiselele ekuqhwatyweni kwezandla, kodwa kukubanika amandla okuthi:
"Ndinento endifuna ukuyithetha. Ndingayithetha ngokucacileyo. Kwaye ndikulungele ukujongana nehlabathi."

Wamkelekile iintsapho ezininzi
Joyina uluntu lwethu lweCIS.
Sitsalele umnxeba okanye uskene ikhowudi ye-QR
ukucwangcisa utyelelo.



Imfundo ye-IB PYP















