Ka Maikaʻi Loa ma ke Kula | ʻŌlelo Hoʻonaʻauao TED a ka Haumāna CIS: Ka Noʻonoʻo a me ka Hōʻike ʻana mai kahi Kuanaʻike Honua

Ma CIS, ua kūpaʻa mākou i ka hānai ʻana i ka ulu ʻana o kā mākou mau haumāna i ka ʻike holoʻokoʻa a me ka hohonu. I kēia au o ka nui o ka ʻike, ʻaʻole wale ka ʻōlelo kūpono i ka hoʻopuka ʻana i ka ʻōlelo - he hōʻike ikaika ia o ke ʻano noʻonoʻo o kekahi, nā hoʻoholo waiwai, a me ka ʻike naʻau.
Me kēia ma ka noʻonoʻo, ʻekolu mahina i hala aku nei ma lalo o ke alakaʻi ʻana a Ms. Peggy, ua hoʻolauna kūhelu mākou i ka papahana TED-Ed Student Talks — he hana hoʻonaʻauao honua na TEDHāʻawi kēia kahua i nā haumāna kula waena CIS i kahi manawa kūpono ʻoihana a hoʻoikaika noʻonoʻo e ʻimi i ko lākou leo, hoʻokala i ko lākou mau manaʻo, a hoʻopili me ke ao nei ma o ka ʻōlelo ʻana i ka lehulehu maoli.

No ke aha mai
Nā Kamaʻilio Haumāna TED-Ed?
He hana hoʻonaʻauao honua ʻo TED-Ed Student Talks na TED i hoʻolālā ʻia no nā haumāna mai 6 a 18 mau makahiki. Ma lalo o ke alakaʻi ʻana a nā kumu, kākoʻo ʻia nā haumāna ma o ke kaʻina hana piha o ka hoʻomohala ʻana i ko lākou mau manaʻo - mai ka hoʻomaʻemaʻe ʻana i ko lākou mau manaʻo a hiki i ka hāʻawi ʻana iā lākou i mua o ka lehulehu.
Ke kikowaena nei ka papahana a puni 13 mau modula i hoʻonohonoho ʻia a he 10 a 20 mau hola ka lōʻihi e hoʻopau ai, e hoʻopau ana i kahi hōʻike ʻano TED.
Me ka ʻae ʻia e TED-Ed, haʻaheo ʻo CIS e lawe mai i kēia papahana i ko mākou kahua kula — ke hoʻoikaika nei i nā haumāna e ulu holoʻokoʻa ma nā wahi e like me ka noʻonoʻo koʻikoʻi ma ka ʻōlelo Pelekania, ke kamaʻilio hoʻonohonoho ʻia, ka ʻike ponoʻī, a me ka hopena o ka lehulehu.
Hoʻohālikelike pono kēia hana aʻo papahana me ka papa hana Alberta e kū nei ma CIS. Ma waho aʻe o ka hoʻomaikaʻi ʻana i nā mākau kamaʻilio Pelekania, lawelawe ia i kahi kumu nui aʻe:
● Ke paipai nei i nā haumāna e noʻonoʻo kūʻokoʻa a hōʻike i ko lākou mau manaʻo ponoʻī
● Ke alakaʻi nei iā lākou e huki mai i nā ʻike pilikino a hoʻomohala i ke aloha kaiāulu;
● Ke hoʻoikaika nei i ko lākou hiki ke hōʻike i nā kumuhana paʻakikī i kahi lehulehu ola;
● ke hana nei i kahi kahua maoli a paʻakikī hoʻi e hoʻoulu ai i ka ulu ʻana a me ka hoʻoikaika.
I loko o nā mahina ʻekolu i hala iho nei, ua alakaʻi ʻia ka papahana e Ms. Peggy, nāna i alakaʻi i nā haumāna ma o kahi noiʻi ʻōnaehana o nā ʻano TED Talk. ua aʻo iā lākou i ka wikiwiki o ka ʻōlelo a me ka haʻi ʻōlelo ʻole, a ua hoʻomaʻamaʻa i nā pōʻai he nui o ka hoʻomaʻemaʻe ʻana i ka palapala a me nā manaʻo o nā hoa.
Ma o kēia kaʻina hana, ua hoʻomohala pono nā haumāna ʻehā a hāʻawi i kā lākou mau haʻiʻōlelo TED piha ma ke kahua.

Ua ʻōlelo lākou i ke ao nei
— a ua ʻike iā lākou iho
Papa 6 | Pilipo
Ka ʻŌlelo o ka Pilina
Ua kū ʻo Filipp, no Rusia mai, i ka pilikia o kahi pale ʻōlelo i kona makahiki mua ma CIS. I kinohi, ua hilinaʻi ʻo ia i ka ʻōlelo Lūkini me ke haumāna ʻē aʻe wale nō i kaʻana like i kāna ʻōlelo makuahine. Akā i ka haʻalele ʻana o kēlā hoaaloha, ua koi ʻia ʻo ia e "hoʻokaʻawale i ka unuhi" a kū i ke ao ʻōlelo Pelekania ma kāna iho.

Papa 6 | Pilipo
ʻO ka mea pōmaikaʻi, ua launa pū ʻo Filipp me ʻelua mau hoa papa i kaʻana like i kona makemake no ka pāʻani like. Ua lilo ko lāua makemake like i alahaka - ʻoiai me ka ʻōlelo palena ʻole, ua hele maoli mai ka hana like ʻana, ka ʻakaʻaka, a me nā paio.
“ʻAʻole pono ka pilina aloha i ka ʻōlelo kūpono,” i ʻōlelo ai ʻo ia. “Pono ia i nā hana leʻaleʻa like.”
I ka hopena, ʻaʻole wale ʻo ia i holomua ma ka ʻōlelo Pelekania, akā ua uhaʻi pū ʻo ia i kona mau palena ponoʻī a hoʻomaka ʻo ia e ʻapo maoli i ke kaiāulu like ʻole a hoʻokomo o CIS.
Hōʻike kāna moʻolelo i kahi huakaʻi o ka hoʻololi ʻana i nā moʻomeheu like ʻole - a he laʻana ikaika o ke aʻo ʻana i ka ʻōlelo e neʻe ana mai ka hoʻokomo hana ʻole i ka hōʻike ʻana i ka ʻōlelo hana.
Papa 6 | JT
Ua hoʻomaka ʻo JT i kāna haʻiʻōlelo me kahi ʻike pilikino loa: ua hoʻolaha aku kāna hoaaloha hilinaʻi loa i kahi lono ma hope o kona kua - e hoʻopiʻi ana iā ia no ka hoʻoweliweli ʻana i nā poʻe ʻē aʻe.
Akā, ʻo JT ke ʻano kanaka e ʻōlelo aku "kala mai" i kahi pepeke āna i hehi hewa ai.

Papa 6 | JT
ʻAʻole ʻo ia i noho ma luna o ka huhū. Akā, ua huli ʻo ia i nā nīnau hohonu: No ke aha e ʻeha nui ai ka kumakaia? No ke aha mākou e hilinaʻi mau ai i ka poʻe nāna mākou i hōʻeha?
"ʻO nā hoaaloha maoli ka poʻe e noho mau ana i ka wā e haʻalele ai nā mea a pau." Ma ka ʻōlelo ʻana i ka noiʻi noʻonoʻo, ua ʻimi ʻo ia i ke ʻano maoli o ka pilina aloha maoli—ʻaʻole pili i ka mea e noho ana i ka wā maʻalahi ke ola, akā ʻo ka mea e noho ana i nā manawa paʻakikī.
He noʻonoʻo makua ia i ka hilinaʻi, ka hoka, a me nā palena o ka naʻau—a he hoʻāʻo wiwo ʻole hoʻi ia e kahi haumāna kula waena e ʻōlelo mai ka puʻuwai mai.
Papa 6 | Cheney
Ua hoʻomaka ʻo Cheney me kahi kuhihewa o kona wā kamaliʻi: i hoʻohuli ʻia e nā hōʻike a ka pāpāho, ua manaʻoʻiʻo ʻo ia he mea weliweli kekahi ʻāina—a hiki i ka wā i lawe kino aku ai kona makuakāne iā ia ma laila. Ma o ka ʻike ponoʻī, ua ʻike ʻo ia i ke ʻano o ka māhele ʻia ʻana o ke ao o ka ʻike, a me ke koʻikoʻi o ka ʻimi ʻana i ka ʻoiaʻiʻo no kākou iho.

Papa 6 | Cheney
"Hōʻike mai kaʻu kelepona iaʻu i hoʻokahi ao. Hōʻike kāu kelepona iā ʻoe i kekahi. Akā, ʻaʻole kekahi e hōʻike mai iā mākou i ka ʻoiaʻiʻo piha."
Ma ke kaha kiʻi ʻana i nā hiʻohiʻona e like me nā wikiō hoʻopunipuni a me nā ʻike i hana ʻia e AI, ua hāpai ʻo Cheney i ʻekolu mau "lula no ka ʻimi ʻana i ka ʻoiaʻiʻo": ʻO wai ka pōmaikaʻi? Ua nānā anei ʻoe i nā kumu he nui? He mea kūpono anei ke kaʻana like koke? Ua hōʻike kāna haʻiʻōlelo i ka noʻonoʻo koʻikoʻi ikaika, a ua hoʻokūpaʻa i ke kūpaʻa o kā mākou kula i ka ʻike loea ma ka pāpāho a me ke aʻo ʻana ma muli o ka nīnau.
Papa 7 | ʻEferona
Ua wehe ʻia ka haʻiʻōlelo a Efron me ka ʻakaʻaka. Ma o ka hoʻomākeʻaka hoʻohaʻahaʻa iā ia iho, ua wehewehe ʻo ia i kekahi mau "hoʻopau mana" i ka minuke hope loa - a laila huli i kahi nīnau koʻikoʻi:"No ke aha lā mākou e makaʻu nei e hoʻomaka?"

Papa 7 | ʻEferona
Ua wehewehe ʻo ia i ka hoʻopaneʻe ʻana ma ke ʻano he makaʻu i ka hāʻule ʻana, a ua kaʻana like i kāna mau "hoʻolālā" pilikino ʻekolu: ke ʻano helu i lalo o ka chess, ke aʻo ʻana i ka manaʻo ponoʻī, a me ke ʻano hoʻomaka kickstart ʻelua minuke.
ʻOiai ke ʻano maʻalahi, hōʻike kēia mau hana i kona ʻike hohonu i ka hoʻokele ponoʻī a me ka lanakila ʻana i ke kūʻē kūloko. He hana noʻonoʻo ponoʻī kāna kamaʻilio ʻana, he ʻakaʻaka, a he mana hoʻi.
ʻO ke ʻano o ka hoʻonaʻauao
ʻo ia ke hāʻawi i ka ulu ʻana i kahi kuhikuhi
a me ka hōʻike ʻana i kahi e ulu ai.
Ma CIS, ua manaʻo mau mākou i ka hiki ke hōʻike manaʻo ma ke ʻano he kia koʻikoʻi o ka hoʻomohala ʻana i ka hoʻonaʻauao. ʻO ka papahana TED-Ed Student Talks kahi hōʻike maoli o ko mākou manaʻoʻiʻo i ka maikaʻi o ka hoʻonaʻauao e hoʻokele ana i ka ulu pilikino.
He mea ʻoi aku ia ma mua o ka hoʻomaʻamaʻa ʻōlelo lehulehu wale nō - he hoʻohui ikaika ia o nā ʻano aʻo like ʻole:
-
Ka Hoʻomohala ʻŌlelo:Nā mākau ʻōlelo Pelekania, kākau i hoʻonohonoho ʻia, maopopo leo a me ka intonation
-
Manaʻo Koʻikoʻi:Ke kūkulu ʻana i ka paio, ka mālama ʻana i ka ʻike, nā ʻano hana hoʻohuli
-
Ka ulu ʻana o ka manaʻo:Ke alo ʻana i ke kāmela, ka hoʻokele ʻana i ka hopohopo, ka ʻapo ʻana i nā manaʻo
-
ʻIke Moʻomeheu:Hoʻopili i nā ʻike pilikino me nā pilikia pili kaiaulu ākea
-
Alakaʻi a me ka Hilinaʻi:Ke kūkulu ʻana i kahi haʻiʻōlelo mai ka wā kahiko a me ka hāʻawi kūʻokoʻa ʻana ma ke kahua
Ma ke ʻano he hōʻike kūhelu mua mai ka wā i loaʻa ai iā CIS ka ʻae ʻia mai TED-Ed, ʻo kēia mau haʻiʻōlelo haumāna ʻehā e hōʻailona ana i ka hoʻomaka wale nō. I ka makahiki kula e hiki mai ana, e hoʻomau mākou i ka hoʻonui ʻana i kēia papahana a paipai i nā haumāna hou aku e komo.

I ka pau ʻana o kā lākou mau haʻiʻōlelo, ua hāʻawi ʻia nā haumāna i nā palapala hōʻoia TED-Ed.
Manaʻo mākou ʻaʻole he mea hoʻohui ka hōʻike ʻana i ka manaʻo - he mākaukau kumu ia no kēlā me kēia alakaʻi o ka wā e hiki mai ana.
ʻAʻole pili ka hoʻokomo ʻana i nā haumāna ma ke kahua i ka paʻipaʻi lima, akā e pili ana i ka hoʻoikaika ʻana iā lākou e ʻōlelo:
"He mea kaʻu e ʻōlelo ai. Hiki iaʻu ke ʻōlelo akāka. A ua mākaukau wau e kū i ke ao nei."

E hoʻokipa mai i nā ʻohana hou aku i
e hui pū me kā mākou kaiāulu CIS.
Kāhea mai iā mākou a i ʻole e scan i ke code QR
e hoʻonohonoho i kahi kipa.



Hoʻonaʻauao IB PYP















