Ubuhle Bezemfundo | Inkulumo Yomfundi we-CIS ye-TED Ed: Ukuzindla Nokuveza Imibono Evela Embonweni Womhlaba Wonke

Kwa-CIS, sizibophezele ekukhuliseni intuthuko ephelele nejulile yabafundi bethu. Enkathini yanamuhla yolwazi oluningi, ukuveza kahle akuseyona nje ikhono lolimi - kuyisibonakaliso esinamandla sesakhiwo sokucabanga somuntu, izahlulelo zenani, kanye nokuqwashisa ngokomzwelo.
Nginalokhu engqondweni, ezinyangeni ezintathu ezedlule ngaphansi kokuqondiswa kukaNkz Peggy, Sethule ngokusemthethweni uhlelo lwe-TED-Ed Student Talks — uhlelo lwemfundo lomhlaba wonke oluqhutshwa yi-TEDLe nkundla inikeza abafundi besikole samabanga aphakathi be-CIS ithuba lobuchwepheshe nelinzima ngokwengqondo lokuthola izwi labo, balole imibono yabo, futhi baxhumane nomhlaba ngokukhuluma esidlangalaleni okuyiqiniso.

Kungani
Izingxoxo Zabafundi be-TED-Ed?
I-TED-Ed Student Talks iyisinyathelo semfundo somhlaba wonke se-TED esenzelwe abafundi abaneminyaka engu-6 kuya kwengu-18. Ngaphansi kokuqondiswa kothisha, abafundi basekelwa ngenqubo ephelele yokuthuthukisa imibono yabo - kusukela ekulungiseni imibono yabo kuya ekuyinikezeni phambi kwezilaleli.
Lolu hlelo luhlanganisa amamojula ahlelekile angu-13 futhi ngokuvamile kuthatha amahora ayi-10 kuya kwangu-20 ukuqeda, okuphetha ngesethulo sesitayela se-TED.
Igunyazwe yi-TED-Ed, i-CIS iyaziqhenya ngokuletha lolu hlelo ekhampasi yethu — ukunika amandla abafundi ukuthi bakhule ngokuphelele ezindaweni ezifana nokucabanga okujulile ngesiNgisi, ukuxhumana okuhlelekile, ukuzazi, kanye nomthelela emphakathini.
Lolu hlelo lokufunda olusekelwe kumaphrojekthi luhambisana eduze nekharikhulamu ekhona yase-Alberta e-CIS. Ngaphandle kokuthuthukisa amakhono okuxhumana ngesiNgisi, kufeza injongo enkulu:
● Ukukhuthaza abafundi ukuba bacabange ngokuzimela futhi baveze imibono yabo
● Ukubaqondisa ukuthi basebenzise okuhlangenwe nakho kwabo siqu futhi bathuthukise uzwela emphakathini;
● Ukuqinisa ikhono labo lokuveza izihloko eziyinkimbinkimbi ezilalelini ezibukhoma;
● ukufunda ipulatifomu yangempela neyinselele ekhuthaza ukukhula kanye nogqozi.
Ezinyangeni ezintathu ezedlule, uhlelo luholwa nguNkz Peggy, owaqondisa abafundi ngocwaningo oluhlelekile lwezakhiwo ze-TED Talk, wabaqeqesha ekulinganiseni ijubane lolimi kanye nokwethula ngaphandle kokusebenzisa amazwi, futhi kwaba lula ukuhluzwa kwemibhalo eminingi kanye nokuphendula kontanga.
Ngale nqubo, abafundi abane bathuthukise futhi banikeza izinkulumo zabo ezigcwele zesitayela se-TED esiteji ngempumelelo.

Bakhuluma Nomhlaba
— futhi Bazitholela Bona
Ibanga lesi-6 | UFiliphu
Ulimi Lobungane
UFilipp, odabuka eRussia, wabhekana nenselele yokuphazamiseka kolimi ngonyaka wakhe wokuqala eCIS. Ekuqaleni, wayethembele ekukhulumeni isiRashiya nomunye umfundi owayekhuluma ulimi lwakhe lwendabuko. Kodwa lapho lowo mngane ehamba, waphoqeleka ukuba “amhlukanise umhumushi” futhi abhekane nezwe elikhuluma isiNgisi eyedwa.

Ibanga lesi-6 | UFiliphu
Ngenhlanhla, uFilipp waxhumana nozakwabo ababili ekilasini ababenesifiso esifanayo naye somdlalo ofanayo. Intshisekelo yabo efanayo yaba yibhuloho — ngisho nolimi olulinganiselwe, ukubambisana, ukuhleka, ngisho nezimpikiswano zaziza ngokwemvelo.
“Ubungane abudingi ulimi oluphelele,” wabelana. “Budinga izinto ozithandayo ezihlanganyelwe.”
Ekugcineni, akagcinanga nje ngokuthuthuka esiNgisini, kodwa futhi wadlula emikhawulweni yakhe futhi waqala ukwamukela ngempela umphakathi we-CIS ohlukahlukene nohlanganisa bonke abantu.
Indaba yakhe ikhombisa uhambo lokuzivumelanisa namasiko ahlukahlukene — kanye nesibonelo esinamandla sokufunda ulimi kusuka ekufakeni okungenamsebenzi kuya ekuvezeni okusebenzayo.
Ibanga 6 | JT
UJT waqala inkulumo yakhe ngesipiliyoni sakhe esimangalisayo: umngane wakhe ayemethemba kakhulu wayesakaze inhlebo ngasese — emsola ngokuhlukumeza abanye.
Kodwa uJT wayengumuntu owayengathi “uxolo” enkingeni ayinyathele ngephutha.

Ibanga 6 | JT
Akazange agxile entukuthelweni. Kunalokho, waphendukela emibuzweni ejulile: Kungani ukukhashelwa kulimaza kangaka? Kungani ngezinye izikhathi siqhubeka sithemba labo abasilimazayo?
"Abangane beqiniso yilabo abahlala lapho wonke umuntu ehamba." Ecaphuna ucwaningo lwezengqondo, wahlola ukuthi ubungani beqiniso busho ukuthini ngempela—hhayi ngokuthi ubani okhona lapho impilo ilula, kodwa ukuthi ubani ohlala ezikhathini ezinzima.
Kwakuwukucabanga okuvuthiwe ngokuthembana, ukudumazeka, kanye nemingcele yemizwa—kanye nomzamo onesibindi womfundi wesikole samabanga aphakathi wokukhuluma ngokusuka enhliziyweni.
Ibanga lesi-6 | Cheney
UCheney waqala ngokungezwani kahle ebuntwaneni: ethonywe yimibiko yabezindaba, wake wakholelwa ukuthi izwe elithile liyingozi—kwaze kwaba yilapho uyise emyisa khona mathupha. Ngokuhlangenwe nakho kwakhe mathupha, waqaphela ukuthi umhlaba wolwazi ungahlukana kangakanani, kanye nokubaluleka kokuzifunela iqiniso.

Ibanga lesi-6 | Cheney
"Ifoni yami ingikhombisa umhlaba owodwa. Ucingo lwakho lukukhombisa omunye. Kodwa akukho noyedwa osikhombisa iqiniso eliphelele."
Esebenzisa izibonelo ezifana namavidiyo amanga nokuqukethwe okukhiqizwe yi-AI, uCheney uphakamise "imithetho emithathu yokufuna iqiniso": Ubani ozuzayo? Usuhlole imithombo eminingi? Ingabe kufanelekile ukwabelana ngayo ngokushesha? Inkulumo yakhe ibonise ukucabanga okujulile okujulile, futhi yagcizelela ukuzibophezela kwesikole sethu ekufundeni kwabezindaba nasekufundeni okusekelwe ekubuzeni imibuzo.
Ibanga lesi-7 | Efron
Inkulumo ka-Efron yaqala ngokuhleka. Ngokusebenzisa amahlaya okuzidela, wachaza “iziphetho zezimangaliso” eziningana ngomzuzu wokugcina—wabe esephendukela embuzweni obalulekile:"Kungani sesaba kangaka ukuqala?"

Ibanga lesi-7 | Efron
Wachaza ukuhlehlisa izinto njengokwesaba ukwehluleka, futhi wabelana “ngamasu” akhe amathathu: indlela yokubala i-chess, ukuqeqeshwa kokuziphakamisa, kanye nendlela yokuqalisa umdlalo ngemizuzu emibili.
Nakuba kubonakala kulula, la maqhinga abonisa ukuqonda kwakhe okujulile kokuzilawula kanye nokunqoba ukumelana kwangaphakathi. Inkulumo yakhe iyisenzo esiqotho, esihlekisayo, nesinika amandla sokuzihlola.
Ingqikithi yemfundo
ukunikeza ukukhula isiqondiso
kanye nokubonakaliswa kwendawo yokuchuma.
Kwa-CIS, besilokhu sibheka ikhono lokukhuluma njengensika ebalulekile yentuthuko yezemfundo. Uhlelo lwe-TED-Ed Student Talks luwukubonakaliswa kwangempela kwenkolelo yethu ekuphumeleleni kwezemfundo okuqhuba ukukhula komuntu siqu.
Kungaphezu nje kokukhuluma esidlangalaleni — kuwukuhlanganiswa okunamandla kwemikhakha eminingi:
-
Ukuthuthukiswa kolimi:Amakhono okukhuluma isiNgisi, ukubhala okuhlelekile, ukucaca kwezwi kanye nokuguqulwa kwephimbo
-
Ukucabanga okubucayi:Ukwakhiwa kwempikiswano, ukuhlelwa kokuqukethwe, amasu okukholisa
-
Ukukhula Kwemizwa:Ukubhekana nekhamera, ukulawula ukwethuka, ukwamukela impendulo
-
Ukuqwashisa Ngamasiko:Ukuxhumanisa okuhlangenwe nakho komuntu siqu nezinkinga zomphakathi ezibanzi
-
Ubuholi Nokuzethemba:Ukwakha inkulumo kusukela ekuqaleni nokuyinikeza ngokuzimela esiteji
Njengombukiso wokuqala osemthethweni selokhu i-CIS yathola imvume evela ku-TED-Ed, lezi zingxoxo ezine zabafundi ziwukuqala nje. Ngonyaka wezemfundo ozayo, sizoqhubeka nokwandisa lolu hlelo futhi sikhuthaze abafundi abaningi ukuthi bahlanganyele.

Ekupheleni kwezinkulumo zabo, abafundi banikezwa izitifiketi ze-TED-Ed ezisemthethweni.
Sikholelwa ukuthi ukuveza imizwa akuyona into ewusizo — kuyikhono eliyisisekelo lanoma yimuphi umholi wesikhathi esizayo.
Ukubeka abafundi esiteji akukhona ukuhalalisela, kodwa kumayelana nokubanika amandla okuthi:
"Nginokuthile engifuna ukukusho. Ngingakusho ngokucacile. Futhi sengikulungele ukubhekana nomhlaba."

Yamukela imindeni eminingi ku
Joyina umphakathi wethu we-CIS.
Sishayele ucingo noma uskene ikhodi ye-QR
ukuhlela ukuvakasha.



Imfundo ye-IB PYP















